home
publicaties
opdrachtgevers
onderwijs
curriculum vitae
jeugdparticipatieprojecten
contact
 
jeugdparticipatieprojecten


Onderzoek voor en door de leerlingenraad
februari – juli 2009


De studentes HBO-pedagogiek van Fontys met een van de begeleiders van de leerlingenraad van het Mariscollege.

Op het Mariscollege locatie Mient bestaat een leerlingenraad van veertien leerlingen. Het Mariscollege telt ongeveer 350 leerlingen en biedt de theoretische leerweg (TL, de MAVO), gemengde leerweg (GL) en kaderberoepsgerichte leerweg (KBL) van het VMBO aan.

Studenten van Fontys Hogeschool Pedagogiek onderzoeken samen met de leerlingen in de leerlingenraad hoe zij hun recht op medezeggenschap binnen de school kunnen vormgeven. Ze zullen onder andere met de leerlingen nagaan wat het belang is van een leerlingenraad. En, wat verwachten de leerlingen die in de leerlingenraad zitten van de begeleiding vanuit school? Om het functioneren van de leerlingenraad te helpen verbeteren wordt samen met de leerlingen uit de leerlingenraad antwoord gezocht op de vragen:

  • Kunnen de leerlingen in de leerlingenraad op eigen initiatief hun voorgenomen plannen uitvoeren?
  • Kunnen de leerlingen in de leerlingenraad instrumenten ontwikkelen waarmee ze regelmatig, snel en eenvoudig de meningen van alle leerlingen in school kunnen peilen?
  • Welke andere instrumenten kan de leerlingenraad gebruiken en zelf maken om bij (delen van) de achterban nieuwe ideeën en informatie op te halen?

Doelstelling
Met het onderzoek willen de studenten bereiken dat er meer duidelijkheid komt over de taken en activiteiten van enerzijds begeleidende docenten en anderzijds de leerlingen in de leerlingenraad. Verder is het doel van het onderzoek om enkele concrete verbeteringen te realiseren die de leerlingen van de leerlingenraad wensen.


Tijdens de kennismaking met de begeleiders van de leerlingenraad

Waarom leerlingen laten participeren in de school?
Participatie van leerlingen in de school kan vanuit diverse invalshoeken en bronnen onderbouwd worden. De tweedejaarsstudenten pedagogiek die dit onderzoek uitvoeren zoeken aansluiting bij het recht op participatie dat is vastgelegd in het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK); de artikelen 12 t/m 15 (samengevat):

Het recht op participatie
Artikel 12 De mening van een kind
Elk kind heeft het recht zijn of haar eigen mening te vormen, het recht die mening vrijelijk te uiten in alle aangelegenheden die het kind betreffen, waarbij aan de mening van het kind passend belang wordt gehecht in overeenstemming met zijn of haar leeftijd en rijpheid.

Artikel 13 Vrijheid van meningsuiting
Elk kind heeft het recht op vrijheid van meningsuiting; dit recht omvat de vrijheid om inlichtingen en denkbeelden van welke aard dan ook te vergaren, te ontvangen en door te geven, ongeacht landsgrenzen, hetzij mondeling, hetzij in geschreven of gedrukte vorm, in de vorm van kunst, of met behulp van andere media naar zijn of haar keuze.

Artikel 14 Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst
Het recht van het kind op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst dient te worden eerbiedigt.

Artikel 15 Vrijheid van vereniging en vergadering
Elk kind heeft recht op vrijheid van vereniging en vrijheid van vreedzame vergadering.

(Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK); New York, 20 november 1989)


Een docente licht de werkwijze van de leerlingenraad toe.

Ander onderzoek naar leerlingenraden
De studenten zoeken verder aansluiting met hun participatieve onderzoek bij eerder onderzoek van de afdeling Onderzoek en Integrale Vraagstukken (OIV) van de dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn (OCW) van de gemeente Den Haag (Leerlingenraden in Den Haag, juni 2008). Volgens de onderzoekers zijn leerlingenraden een goed middel om leerlingenparticipatie te stimuleren binnen de school.

Bij leerlingenparticipatie draait het om inspraak van leerlingen op onderwerpen die hen aangaan. Leerlingenparticipatie is zo belangrijk omdat leerlingen vaak het beste weten hoe het er bij hun op school aan toe gaat. Ze moeten inspraak kunnen hebben over de kwaliteit van het onderwijs. Daarnaast is het ook leerzaam voor de leerlingen zelf. Burgerschapsvorming is een term die hierbij vaak valt. Door op school alvast te oefenen met participeren, zijn leerlingen beter voorbereid als burger in de maatschappij.

In school meebeslissen en meedenken schept een gevoel van solidariteit. Leerlingenparticipatie gaat ervoor zorgen dat iedereen gaat denken in termen van ‘wij’ en zichzelf als individu even belangrijk vindt als de groep. Leerlingenparticipatie leidt tot respect voor en vertrouwen in elkaar, waardoor de sfeer op school verbetert.

De piramide toont hoe breed de participatie van leerlingen is op verschillende niveaus van inspraak

Leerlingenparticipatie in het Actieprogramma jeugd, Den Haag
Het onderzoek past binnen het Haagse jeugdbeleid, verwoord in het Actieprogramma jeugd. Onder andere het uitgangspunt ‘Het kind centraal’ stemt volgens de studenten overeen met hun onderzoek.

In het Actieprogramma jeugd 2007-2010 staat daarover het volgende: De behoefte van de jeugd staat in het jeugdbeleid centraal. Ook is de stem van de jongeren zelf van groot belang. Door de Haagse jongerenambassadeurs, leerlingenraden en creatieve inspraakmethodes wil de gemeente de stem van jeugd een plaats geven in het beleid.


Studenten werken samen aan de onderzoeksopdracht voor het Mariscollege.

Leerlingenstatuut Mariscollege
In het Leerlingenstatuut van het Mariscollege staat beschreven dat de leerlingen recht hebben op medezeggenschap. ‘De schoolleiding bevordert de totstandkoming van een leerlingenraad op school en het functioneren ervan.’ En ‘De leerlingenraad is bevoegd, gevraagd of ongevraagd, advies uit te brengen aan de medezeggenschapsraad, met name over die aangelegenheden die de leerlingen in het bijzonder aangaan.’


De studenten hebben met de leerlingen van de leerlingenraad een zogenaamde woordenspin gemaakt. Centraal staat het woord leerlingenraad. De studenten hebben daar hun associaties bijgeschreven


In een bijeenkomst met de leerlingen hebben de leden van de leerlingenraad hun eigen ideeën opgeschreven over wat er bij een leerlingenraad komt kijken.

Verslag van drie bijeenkomsten met de jongeren [download]

Eindrapportage participatief onderzoek met de leerlingenraad Maris Mient [download]

Handleiding. Tips voor de leerlingenraad [download]

[top]